Evangelische Roze Vieringen

‘Ik dacht dat ik er niet meer bij hoorde’

Homovieringen in Amsterdam

Afgeknapt op de kerk maar het geloof behouden. En dan? De homovieringen in Amsterdam voorzien in een behoefte. Soms met koude rillingen op de rug: ‘God, het mag toch.’   
 tekst: Bert van der Kruk

“Wat een onzin, homo’s apart in een kerkdienst.” Erik Lindeboom voelde er aanvankelijk helemaal niks voor. Toch nam hij een keer een kijkje bij zo’n homoviering in Amsterdam, een dienst van de stichting Evangelische Charismatische Vieringen (ECV). “Het klinkt als een cliché, maar het was een warm bad waarin ik terecht kwam.”
Zo verging het ook anderen, met name homo’s en lesbiennes uit evangelische kring en orthodox-protestantse kerken. Juist in deze kringen is het met de acceptatie van homoseksualiteit nog slecht gesteld. Maar de bezoekers komen ook uit andere kerken - protestants, baptist, katholiek.

Worsteling
Erik Lindeboom is een boerenzoon van Nederlands-Gereformeerde ouders. Vijf jaar geleden beleefde hij zijn coming out, na grote worsteling. Vooral tegen de mededeling aan zijn ouders heeft hij lang aangehikt. “De rit naar mijn ouders duurt maar twintig minuten, maar die leek toen wel twintig dagen te duren.”
Zijn ouders reageerden liefdevol, maar ook enigszins ontzet. Jan Lindeboom: “We waren er wel verdrietig van. We hadden het niet verwacht. Wij vinden het niet normaal… In de bijbel staat dat de Here man en vrouw geschapen heeft. Er zijn teksten waarin staat dat homoseksualiteit de Here een gruwel is. We accepteren Erik volledig, maar wat hij doet…”
Het is een gangbare reactie in veel orthodoxe kerken, of ze nou gereformeerd zijn of evangelisch. Net als het vervolg: “Kijk, je kunt eraan toegeven, je kunt er ook tegen strijden. Ik ben ervan overtuigd dat als je krachtig bent in het gebed, dat de Here er dan een wending aan kan geven. Anderen, heb ik gelezen, zijn ervan genezen, dus het kan…. En dat is toch een stille hoop.” Al met al prijst de vader zich gelukkig dat zijn zoon het geloof behouden heeft. En dat zou wel eens alles te maken kunnen hebben met de homovieringen, die in 1992 uit nood werden geboren. Erik Lindeboom heeft er een kerkelijke plek gevonden waar hij zichzelf kan zijn.

Vrolijke vieringen
In die vieringen gaat het er vrolijk aan toe, er is veel tijd voor lofprijzing, zang, getuigenis en gebed. De diensten dragen niet voor niks het stempel ‘evangelisch en charismatisch’. “Al ging het er in het begin levendiger aan toe, toen waren we pinksterachtiger”, zegt Cees Meynen, die zelf lid was van een pinksterkerk en samen met anderen aan de wieg van de homovieringen stond. “We waren al het gepraat zat over mag het nou wel of mag het nou niet? We wilden ruimte bieden aan mensen die in hun eigen kerk geen plek hadden, die er zijn uitgegaan of uitgezet. Zo werkt het nog steeds. Soms komen er mensen bij ons die dertig jaar geleden uit de kerk gingen. Zij hervinden iets van het geloof, soms met koude rillingen op de rug: God, het mag toch.”
Zo verging het Minnekus de Groot, ooit getrouwd geweest, vader van twee kinderen, groot geworden in een gereformeerde-bondsgemeente. “Ik dacht: als je het moeilijk krijgt, dan gaat zo’n kerk om je heen staan, dan geeft ze je steun en troost. Maar de kerk heeft me van de ene op de andere dag laten vallen. Het is heel schokkend dat een kerk je zó kan negeren. Het was in één keer helemaal over, totale radiostilte.”
Een tijdlang wilde hij niks met de kerk te maken hebben. “Ik dacht: als dit geloof is, dan is het een desillusie, dan is het klaar, afgelopen. De eerste keer dat ik in de viering in Amsterdam kwam, was dus heel emotioneel. Ik heb zachtjes zitten huilen, het deed me zoveel dat ik die liedjes kon zingen… Ik dacht dat ik er niet meer bij hoorde. Maar geloof hoort bij me, dat kan ik niet loslaten.”

‘Soms komen er mensen in onze dienst die dertig jaar geleden uit de kerk gingen'

Genezing?
Echte homokerken, zoals bijvoorbeeld in de Verenigde Staten, heeft Nederland niet. De ECV is een stichting en wil nadrukkelijk geen kerk zijn, al wordt er wel af en toe gedoopt en avondmaal gevierd en laten sommigen hier hun relatie zegenen. Ook de katholieke stichting Dignity houdt in Amsterdam geregeld kerkdiensten. Maar daarmee zijn, behoudens her en der een incidentele roze viering, de homodiensten in Nederland wel geteld.
Dat heeft te maken met de inmiddels brede acceptatie van homoseksualiteit binnen de kerken, zegt Gea Zijlstra van het Landelijk Koördinatiepunt groepen kerk en homoseksualiteit (LKP). Daar waar die ruimte er niet is, ontstaan initiatieven als in Amsterdam. Ze heeft daar begrip voor, al ziet ze liever dat homo’s en lesbiennes in hun eigen kerk de strijd aangaan. “Als het even kan, als je het kunt uithouden, probeer het dan binnen je eigen kerk vol te houden en daar iets te veranderen. Het kan ook een vlucht uit de kerk zijn.” Zijlstra ziet in evangelische en orthodoxe kring “hier en daar wat openingen, iets meer tolerantie en begrip. Dat wil niet zeggen dat er sprake is van aanvaarding, maar er is meer ruimte om over homoseksualiteit te praten. Ik vind het al heel wat als kerken homo’s niet meer doorsturen naar de EHAH.” Deze evangelische stichting, die sinds kort Different heet, gaat ervan uit dat homo’s te genezen zijn.
Zolang de volledige acceptatie van homoseksualiteit in evangelische kring  op zich laat wachten, is er volgens initiatiefnemer Cees Meynen behoefte aan de vieringen in Amsterdam. En misschien daarna ook nog wel. “Het gaat ook om een zekere verbondenheid. Homo’s zijn in elke bar welkom. Waarom bestaan er dan nog steeds homokroegen?”

De Stichting Evangelische Charismatische Vieringen, kortweg ECV, is in 1991 opgericht. De vieringen vinden plaats op de laatste zondag van de maand (m.u.v. december) in de Keizersgrachtkerk in Amsterdam. Ze beginnen om 15.00 uur en duren ongeveer anderhalf uur. In Niet alleen op zondag deze week een portret van de Amsterdamse ‘homokerk’.

© 2009 ERV, webmasters: Michael/Thom
dit artikel: © 2008 NCRV-gids
cartoon: © 2008 Matthias Giessen / Comic House Oosterbeek / NCRV-gids